PRESSJE.TV / Furkan Abdula
Në një kafene në Shkup, tavolina është gati. Kafja sapo ka ardhur, drita është e mirë, telefoni vendoset në këndin e duhur. Një foto, dy, ndoshta tre. Pastaj telefoni ulet dhe biseda vazhdon sikur asgjë nuk ndodhi. I njëjti skenar përsëritet në Tiranë, në Prishtinë, në çdo qytet ku momentet nuk mjafton të jetohen, por duhet edhe të dokumentohen.
Nuk është diçka e re. Por është bërë normale. Aq normale sa që rrallë kush e vë në dyshim.
Ajo që po ndryshon nuk është vetë momenti, por mënyra si ai ndërtohet. Një dalje për kafe nuk është më thjesht një dalje. Është një mundësi për të krijuar një imazh. Një version të kuruar të përditshmërisë që më pas publikohet si realitet.
Jo gjithçka është e rreme, por gjithçka është e zgjedhur
Problemi nuk është që njerëzit po gënjejnë. Në shumicën e rasteve, nuk po gënjejnë fare. Ata thjesht po zgjedhin. Po filtrojnë. Po marrin një fragment të ditës dhe po e paraqesin si përfaqësim të saj.
Dhe këtu fillon dallimi. Sepse jeta reale përbëhet nga orë të zakonshme, nga monotonia, nga detajet që nuk duken mirë në foto. Ndërsa jeta në Instagram është një përmbledhje e momenteve më të mira. Një realitet i reduktuar, por i përmirësuar vizualisht.
Në teori, kjo është e kuptueshme. Në praktikë, krijon një perceptim të ri për atë që konsiderohet “normale”.
Një rajon që duket më i bukur në ekran
Në Shkup, Tiranë dhe Prishtinë, ky fenomen ka marrë një formë të veçantë. Kafenetë janë plot, rrugët janë të gjalla, vendet janë të bukura. Por versioni që shfaqet online është gjithmonë pak më i pastër, pak më i qetë, pak më i kuruar se realiteti.
Një pushim dyditor shndërrohet në një narrativë njëjavore. Një darkë e zakonshme merr estetikën e një eventi të veçantë. Një jetë normale paraqitet si diçka më e rafinuar, më e organizuar, më e kompletuar se sa është në të vërtetë.
Dhe ndërkohë, realiteti ekonomik nuk ndryshon me të njëjtin ritëm. Kjo krijon një kontrast që nuk diskutohet shpesh, por që ndihet. Sepse ajo që shfaqet nuk përputhet gjithmonë me atë që përjetohet.
Krahasimi që askush nuk e pranon
Askush nuk e pranon hapur, por krahasimi ekziston. Një scroll i shpejtë mjafton për të krijuar ndjesinë se të tjerët po jetojnë pak më mirë, pak më bukur, pak më plot.
Nuk është presion i drejtpërdrejtë. Askush nuk të detyron. Por është një presion i qetë, konstant. Një ndjesi e vogël që të shtyn të mendosh nëse po bën mjaftueshëm, nëse po jeton si duhet, nëse momentet e tua janë “mjaftueshëm të vlefshme” për t’u ndarë.
Dhe pa e kuptuar, vendimet fillojnë të ndryshojnë. Jo për shkak të nevojës reale, por për shkak të mënyrës si ato mund të duken.
Versioni që ndërtojmë për të tjerët
Instagrami nuk është më vetëm platformë. Është një hapësirë ku ndërtohet identiteti publik. Një version i vetes që nuk është domosdoshmërisht i rremë, por është i përzgjedhur me kujdes.
Njerëzit nuk po përpiqen të mashtrojnë. Po përpiqen të pozicionohen. Të tregojnë kush janë, ose ndoshta kush duan të jenë. Dhe kjo është pjesë e një procesi më të madh, ku imazhi bëhet po aq i rëndësishëm sa përvoja vetë.
Mes mundësisë dhe iluzionit
Do të ishte e gabuar të shihej kjo vetëm negativisht. Për shumë biznese në rajon, Instagrami është bërë mjet real zhvillimi. Restorante, kafe, marka lokale kanë ndërtuar identitet dhe klientelë përmes tij. Kreativiteti vizual është rritur. Mundësitë janë reale.
Por problemi nuk qëndron te platforma. Qëndron te mënyra si ajo fillon të ndikojë jetën jashtë saj.
Sepse në momentin kur përditshmëria fillon të ndërtohet duke menduar si do të duket online, balanca zhvendoset. Momenti nuk është më vetëm për t’u jetuar. Është edhe për t’u paraqitur.
Dhe ndoshta kjo është pika ku dallimi mes Instagramit dhe realitetit nuk është më aq i qartë. Jo sepse njëri po zëvendëson tjetrin, por sepse po fillojnë të përzihen.
Në fund, problemi nuk është që po postojmë shumë. Problemi është që, ngadalë, po fillojmë të jetojmë sipas asaj që postojmë.
